از ديگر عوامل بى نظمى ، اين است كه انسان ، در كارها، اولويت را در نظر نگيرد و به جاى اين كه مهم ترين كارها را مقدم بدارد، به كارهاى ديگر بپردازد. امير مومنان (ع ) مى فرمايد:
ان رايك لا يتبع لكل شى ء ففرغه للمهم ؛ (13)
همانا فكر و انديشه تو، گنجايش همه كارها را ندارد پس ، آن را براى كارهاى مهم فارغ ساز.
در حديثى ديگر مى فرمايد:
من اشتغل بغير المهم ضيع الاهم ؛ (14)
آن كس كه فكر و نيروى خود را به كارهاى غير مهم مشغول دارد، كارهاى مهم را تباه مى كند.
حضرت على (ع ) سبب از هم گسيختگى و فروپاشى نظام حكومت را، تباه ساختن مسائل اصلى ، پرداختن به مسائل فرعى ، مقدم داشتن افراد فرومايه و دورى جستن از خردمندان معرفى مى كند. (15)
5- فرو گذاشتن وظيفه خويش و دخالت در كار ديگران
يكى ديگر از عواملى كه باعث فرو پاشيدن كاخ نظم مى شود، اين است كه انسان ، وظيفه خويش را انجام ندهد و در كار و مسئوليت ديگران دخالت ورزد، مولاى متقيان (ع ) مى فرمايد:
اقصر رايك على ما يلزمك تسلم ودع الخوض فيما لا يعنيك تكرم ؛ (16)
فكرت را به آن چه بر تو لازم است ، اختصاص ده ، تا سالم بمانى ، و از فرو رفتن در كارى كه مربوط به تو نيست ، بگريز تا ارجمند باشى .
اقصر همك على ما يلزمك و لا تخض فيما لا يعنيك ؛ (17)
همت خود را بر آن چه لازم و مربوط به تو است منحصر ساز و در آن چه از تو نخواسته اند فرو مرو.
در حديثى ديگر از آن حضرت آمده است :
شر ما شغل به المرء وقته الفضول ؛ (18)
بدترين چيزى كه انسان وقت خود را به آن مشغول مى سازد، كارهاى بيهوده است .
نيز، مى فرمايد:
من اوما الى متفاوت خذلته الحيل ؛ (19)
كسى كه به كارهاى گوناگون بپردازد، نقشه ها و پيش بينى هايش به جايى نمى رسد.
اميد وارم با رعايت اين نکات هميشه موفق باشيد واز وقتتان کمال استفاده را بکنيد.
پي نوشت ها :
1) نهج البلاغه فيض الاسلام ، نامه 53،ص 1022
2) ميزان الحكمه ، ج 4،ص 589
3) غرر الحكم ، ترجمه شيخ الاسلامى ، ج 1،ص 210
4) نهج البلاغه ، نامه 53
5) غرر الحكم ، ترجمه شيخ الاسلامى ،ص 890
6) اصول كافى ، ج 5،ص 85
7) غرر الحكم ، ج 1،ص 274
8) اصول كافى ، ج 2،ص 229
9) نهج البلاغه ، حكمت 231
10) غرر الحكم ، ترجمه شيخ الاسلامى ، ج 1،ص 1142؛ ميزان الحكمه ، ج 7،ص 454.
11) ميزان الحكمه ، ج 7،ص 454
12) ميزان الحكمه ، ج 7،ص 454
13) غرر الحكم ، ترجمه شيخ الاسلامى ، ج 1،ص 570
14) الحياة ، ج 1،ص 345
15) همان ،ص 345
16) غرر الحكم ، ترجمه محمد على انصارى ، ج 1،ص 113
17) همان ،ص 111.
18) ميزان الحكمه ، ج 6،ص 541
19) نهج البلاغه فيض الاسلام ، حكمت 395
منبع : برگرفته از كتاب " نظم و انضباط " - مؤ لف : مركز پژوهش هاى اسلامى صدا و سيما گروه معارف
تنظيم براي تبيان :داوودي
مقالات مرتبط :